فرق ورق گالوانیزه با استیل
بررسی جامع فرق ورق گالوانیزه با استیل
ورقهای فلزی بهطور گسترده در صنایع مختلف از ساختوساز و خودروسازی تا تولید لوازم خانگی و تجهیزات پزشکی مورد استفاده قرار میگیرند. ورق گالوانیزه و استیل بهدلیل خواص منحصربهفرد، بیش از انواع دیگر مورد توجه قرار گرفتهاند. با وجود شباهتهای ظاهری و عملکردی، فرق ورق گالوانیزه با استیل از نظر زیبایی، دوام و ویژگیهای مکانیکی، باعث شده تا در مصارف متفاوتی استفاده شوند. در ادامه قصد داریم تفاوت ورق گالوانیزه با استیل را از جنبههای مختلف مانند ترکیبات شیمیایی، ساختار، روش تولید، خواص مکانیکی و مقاومت در برابر خوردگی بررسی کنیم.
فرق ورق گالوانیزه با استیل، در ماهیت آنها نهفته است.
فرق ورق گالوانیزه با استیل از نظر روش تولید
فرق ورق گالوانیزه با استیل در درجه اول به ماهیت و ساختار آنها باز میگردد. ورق گالوانیزه در واقع یک ورق فولادی ساده (ورق سیاه) بوده که با لایهای محافظ از فلز روی (Zn) پوشانده شده است. این پوشش از فولاد زیرین در برابر عوامل محیطی محافظت میکند. بهطور معمول برای تولید این نوع ورقها، فولاد را در فلز روی مذاب غوطهور میکنند تا لایهای یکنواخت بر روی آن تشکیل شود.
فرق ورق گالوانیزه با استیل در این است که ورق استنلس استیل یا فولاد ضد زنگ یک آلیاژ فولادی بوده که نیازی به لایه محافظ ندارد و بهطور ذاتی در برابر خوردگی مقاومت میکند. به بیانی سادهتر بر خلاف ورق گالوانیزه، در تولید ورق استیل از هیچگونه پوشش محافظتی استفاده نمیشود. در کارخانه تولید ورق استیل، عناصر آلیاژی مانند کروم، نیکل و مولیبدن در فرایند ذوب به فولاد پایه اضافه میشوند تا خواص آن بهبود یابد. کروم یکی از ترکیباتی اصلی استیل است که پس از واکنش با اکسیژن موجود در هوا، لایهای بسیار نازک و نامرئی غیرفعال از اکسید کروم را ایجاد میکند. این لایه مانند یک سد دائمی مانع از زنگ زدن و پوسیدگی ورق میشود.
تفاوت ساختار ورق استیل و گالوانیزه، ماهیت آلیاژسازی در مقابل پوششدهی است. ورق گالوانیزه یک فولاد کربنی و لایهای بیرونی بوده که در دو مرحله تولید ورق فولادی و سپس فرایند گالوانیزاسیون، آماده میشود؛ اما تولید ورق استیل یک فرایند واحد است که طی آن تمام عناصر با فولاد ذوب و ترکیب میگردند.
کارخانه تولید ورق استیل
استاندارد تولید ورق استیل و گالوانیزه
تولید ورق استیل و گالوانیزه، بر اساس استانداردهای متفاوتی در زمینه ترکیبات شیمیایی، خواص مکانیکی و ابعاد برای تضمین کیفیت محصول نهایی انجام میشود. ترکیب شیمیایی ورق استیل بهگونهای است که در برابر رطوبت، مواد شیمیایی و عوامل خورنده مقاومت بالایی از خود نشان میدهد.
- ASTM A240/A240M: این استاندارد از سوی انجمن تست مواد آمریکا (ASTM) تدوین شده و تعیین کننده مشخصات فنی ورق و تسمه استیل کروم و کروم-نیکل برای مخازن تحت فشار و کاربردهای عمومی است. ترکیب شیمیایی، تستهای سختی، مقاومت در برابر خوردگی و خواص مکانیکی مثل استحکام کششی و تسلیم از جمله الزامات این استاندارد هستند.
- JIS G4304 و JIS G4305: این استانداردهای ژاپنی برای استیل نورد گرم و نورد سرد کاربرد دارند و شامل الزامات ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی و تلرانسهای ابعادی میشوند.
- EN 10088-2 و BS EN 10088: این استانداردها توسط سازمان استاندارد بریتانیا (BSI) و کمیته اروپایی استانداردسازی (CEN) تدوین شدهاند.
- استاندارد ملی ایران ۸۴۱۰-۴ و ۸۴۱۰-۳: این استاندارد الزامات مربوط به پرداخت سطح، صافی و انحنای ورقها را شامل میشود.
| استاندارد وزن ورق استیل | ||
| ابعاد (mm) | ضخامت (mm) | وزن (kg) |
| 1000 × 2000 | 0.4 | 6.2 |
| 1000 × 2000 | 0.5 | 8 |
| 1000 × 2000 | 0.6 | 10 |
| 1000 × 2000 | 0.7 | 11 |
| 1000 × 2000 | 0.8 | 13 |
| 1000 × 2000 | 0.9 | 14 |
| 1000 × 2000 | 1.0 | 16 |
| 1000 × 2000 | 1.25 | 20 |
| 1000 × 2000 | 1.5 | 24 |
| 1000 × 2000 | 2 | 32 |
| 1000 × 2000 | 3 | 48 |
ورق استیل مطابق با استانداردهای سختگیرانه بینالمللی تولید میشود.
استاندارد تولید ورق گالوانیزه
همانطور که پیشتر اشاره شد اصلیترین فرق ورق گالوانیزه با استیل در ترکیبات شیمیایی و شیوه تولید است. ورق گالوانیزه مانند هر فلز دیگری بر اساس استانداردهای بینالمللی تولید میشود تا کیفیت و خواص آن به حداکثر برسد.
- ASTM A653/A653M: این استاندارد از سوی انجمن تست مواد آمریکا (ASTM) با هدف تعیین مشخصات فنی ورق و تسمه فولادی روکش شده با روی برای کاربردهای مختلف تدوین شده است. مواردی مثل وزن پوشش، ضخامت لایه روی و ویژگیهای مکانیکی ورق فولادی پایه، بر اساس این استاندارد تعیین میشوند.
- EN 10326: این استاندارد بینالمللی مشخصات فنی ورق و تسمه فولادی روکش شده با روی یا آلیاژ روی-آلومینیوم و الزامات مربوط به کیفیت سطح و خواص مکانیکی را مشخص میکند.
- استاندارد ملی ایران ۱۸۸۶۲-۱۴۷۳۴ و ۷۵۹۷: این استاندارد الزامات و مشخصات فنی ورق، صفحه و نوار فولادی ضد زنگ نورد گرم را مشخص میکند.
| استاندارد وزن ورق گالوانیزه | ||
| ابعاد (mm) | ضخامت (mm) | وزن (kg) |
| 1000 × 2000 | 0.5 | 8 |
| 1000 × 2000 | 0.7 | 11 |
| 1000 × 2000 | 1 | 16 |
| 1000 × 2000 | 1.5 | 24 |
| 1000 × 2000 | 2 | 32 |
| 1250 × 2500 | 0.5 | 13 |
نحوه تشخیص استیل و گالوانیزه
برای تشخیص استیل و گالوانیزه، میتوانید از روشهای متعددی استفاده کنید. چراکه تفاوت ورق گالوانیزه با استیل در ترکیبات شیمیایی و ساختار، باعث شده که هرکدام در آزمونها، رفتار متفاوتی از خود نشان دهد. ساختار ورق استیل و گالوانیزه، از اساس با یکدیگر فرق دارد. استیل آلیاژی یکپارچه و گالوانیزه فولاد با پوششی خارجی است. با استفاده از روشهای زیر میتوان فرق ورق گالوانیزه با استیل را بهوضوح مشاهده کرد.
- بررسی ظاهری: تفاوت ورق گالوانیزه با استیل از نظر ظاهری را بدون نیاز به ابزار خاصی میتواند دید. از آنجا که ورق گالوانیزه با استفاده از فرایند غوطهوری گرم تولید میشود، یک الگوی کریستالی خاص بهنام گلزنی یا اسپانگل بر روی سطح آن بهوجود میآید. انجماد روی بر روی سطح فولاد، دلیل ایجاد این الگو بوده و بهطور معمول بهصورت گلریز، گلدرشت یا بدون گل تشکیل میشود. در سوی دیگر ورق استیل دارای سطحی صاف و یکنواخت، بدون هیچگونه الگوی پولکی شکل است. ورق استیل در انواع مات، براق یا خشدار تولید میشود، اما تمام آنها سطحی یکنواخت دارند.
فرق ورق گالوانیزه با استیل از نظر ظاهری محسوس است.
- آزمون مغناطیس: دیگر فرق ورق گالوانیزه با استیل، خواص مغناطیسی متفاوت آنهاست. برای تولید ورق گالوانیزه از فولاد کربنی استفاده شده که آلیاژی فرومغناطیس بوده و بهشدت توسط آهنربا جذب میشود. این درحالیست که بیشتر گریدهای ورق استیل آستنیتی ۳۰۰ مانند ۳۰۴ و ۳۱۶ غیرمغناطیسی هستند و آهنربا آنها را جذب نمیکند. اگرچه برخی از گریدهای ورق استیل مانند فریتی و مارتنزیتی، خواص مغناطیسی دارند.
- آزمون جرقهزنی: آزمون جرقهزنی روشی تخصصی برای تشخیص استیل و گالوانیزه است که باید با رعایت نکات ایمنی انجام گیرد. برای اینکار لبه ورق با سنگ فرز ساییده شده و نوع جرقههای تولیدی تفاوت ورق گالوانیزه با استیل را نشان میدهند. فولاد کربنی ورق گالوانیزه حاوی کربن است که باعث ایجاد جرقههای بلند، پرتعداد و زرد متمایل به قرمز بهصورت شاخهای یا ستارهای میشود. در مقابل استیل ترکیبی آلیاژی بوده و فاقد کربن آزاد است و جرقههای آن بسیار کم، کوتاه، چسبیده به سطح و قرمز رنگ هستند. حتی در برخی مواقع بههنگام برش، هیچگونه جرقهای تولید نمیکند.
- آزمون شیمیایی (تست اسید): تشخیص استیل و گالوانیزه به روش تست اسید، بسیار دقیق و قابل اطمینان است. در این آزمون چند قطره اسید ضعیف مانند محلول سولفات مس، بر روی هر دو ورق ریخته میشود. پوشش روی ورق گالوانیزه بهسرعت شروع به واکنش کرده و تولید حباب میکند؛ اما لایه محافظ اکسید کروم ورق استیل، واکنشی ندارد یا با تاخیر همراه است.
کاربرد ورق استیل و گالوانیزه
کاربرد ورق استیل و گالوانیزه در صنایع مختلف به خواص ذاتی، مقاومت در برابر خوردگی، زیبایی، استحکام و قیمت هرکدام بستگی دارد. با اینکه هر دو نوع ورق برای مقاومت در برابر خوردگی طراحی شدهاند، اما مقاطع استیل برای کاربردهای حیاتی و بهداشتی با هزینه بیشتر و گالوانیزه برای پروژههای با بودجه کمتر و مقاومت متوسط مورد استفاده قرار میگیرند.
کاربردهای ورق استیل
- صنایع غذایی و دارویی: ساخت تجهیزات آشپزخانه صنعتی همچون ورق استیل برای کابینت و مخازن ذخیرهسازی، لولهها و تجهیزات فرآوری مواد غذایی و دارویی
- تجهیزات پزشکی و بیمارستانی: ساخت ابزار جراحی، تجهیزات اتاق عمل و سطوح بهداشتی
- معماری و ساختمانسازی: ساخت کابینتها، نماهای مدرن، نردهها، سقفهای دکوراتیو، قطعات داخلی و خارجی ساختمانها
- صنایع خودروسازی و هوافضا: ساخت قطعات اگزوز، بدنه و سایر اجزا مقاوم در برابر دما و خوردگی
- ساخت لوازم خانگی: تولید سینک ظرفشویی، یخچال، ماشین ظرفشویی و ورق استیل برای ساخت چاقو و…
درک فرق ورق گالوانیزه با استیل برای انتخاب ماده مناسب در پروژههای صنعتی ضروری است.
کاربردهای ورق گالوانیزه
- ساختوساز: تولید کانالهای تهویه مطبوع، سقفهای شیروانی، ناودانها و پروفیلهای ساختمانی
- صنایع کشاورزی: ساخت تجهیزات کشاورزی، سیلوها و سازههای مقاوم در برابر رطوبت
- تابلو برق و جعبههای فلزی: ساخت تابلوهای برق، جعبههای توزیع و سایر محفظههای فلزی
- تولید لوازم خانگی: ساخت بدنه داخلی یخچال، ماشین لباسشویی و سایر لوازم خانگی
- ساخت لولهها و مخازن: ساخت لولههای مختلف، مخازن و تانکرها برای سیالات غیر خورنده
قابلیت جوشکاری فولاد گالوانیزه و استیل
هر دو ورق قابل جوشکاری هستند، اما فرق ورق گالوانیزه با استیل در ساختار و ترکیب شیمیایی، باعث شده که به ملاحظات فنی متفاوتی احتیاج داشته باشند.
جوشکاری ورق استیل
اصلیترین تفاوت ورق گالوانیزه با استیل برای جوشکاری، در ساختار آنهاست. ورق استیل برخلاف گالوانیزه فاقد پوشش محافظ بوده، اما وجود عناصر آلیاژی، حساسیتهای خاصی را بهوجود میآورد. جوشکاری استیل، لایه غیرفعال اکسید کروم را تخریب کرده و مقاومت آن را در برابر خوردگی موضعی کاهش میدهد. همچنین با ایجاد کاربید کروم که در مرز دانهها تجمع میکند، باعث کاهش مقاومت به خوردگی بیندانهای و شکنندگی میشود. با اقداماتی مثل جوشکاری با گاز آرگون یا هلیوم، استفاده از الکترودهای با کربن کم و عملیات اسید شویی میتوان از بروز این مشکلات جلوگیری کرد.
جوشکاری ورق گالوانیزه
فرق ورق گالوانیزه با استیل در جوشکاری، پوشش و تولید بخارات سمی روی است. در حین جوشکاری روی ذوب، تبخیر و اکسید شده و بخار سمی تولید میکند. استنشاق این بخارات خطرناک بوده و باعث عارضه تب بخار فلز میشود. از این رو جوشکاری ورق گالوانیزه باید در محلی مجهز به سیستم تهویه انجام گیرد. همچنین لایه فلز روی ناحیه مورد نظر، باید قبل از جوشکاری با سنگزنی یا روشهای مکانیکی حذف گردد. حرارت بسیار زیاد جوشکاری میتواند روی را ذوب کند. نفوذ روی مذاب به داخل مرز دانههای فولاد، باعث ترد و شکننده شدن آن میشود. بنابراین فرایند جوشکاری میبایست با سرعت بالا و حرارت پایین انجام گیرد.
فرق ورق گالوانیزه با استیل در جوشکاری، باعث ملاحظات ایمنی و فنی متفاوتی میشود.
تفاوت قیمت ورق استیل و گالوانیزه
فرق ورق گالوانیزه با استیل از نظر قیمت، بهطور مستقیم با ترکیبات شیمیایی و فرایند تولید در ارتباط است. ورق گالوانیزه از فولاد کربندار با لایهای نازک از فلز روی که نسبتا ارزان هستند، ساخته میشود؛ اما ورق استیل یک آلیاژ پیچیده فولادی، حاوی مقادیر قابلتوجهی عناصر گرانقیمت مثل کروم، نیکل و مولیبدن است. هرچه میزان این عناصر در ترکیب ورق استیل بیشتر باشد، قیمت آن نیز بالاتر میرود.
فرق ورق گالوانیزه با استیل از نظر فرایند تولید نیز بر قیمت آنها تاثیر خواهد گذاشت. ورق گالوانیزه فرایند تولید سادهای دارد و تنها کافیست ورق فولادی در حمام روی مذاب غوطهور شود. در مقابل برای تولید ورق استیل، باید فولاد با عناصر دیگر در کورههای مخصوص ترکیب و ذوب گردد که فرایندی پیچیده و پرهزینه است.
مقایسه ورق استیل و گالوانیزه
برای دانستن فرق ورق گالوانیزه با استیل و اینکه ورق گالوانیزه بهتره یا استیل، باید به ساختار، خواص و قیمت هرکدام توجه کرد. ورق استیل دارای مقاومت ذاتی نسبت به عوامل خورنده است. در حالی که ورق گالوانیزه، یک ورق فولاد معمولی بوده که با لایهای از روی پوشانده شده تا در برابر عوامل محیطی، از فولاد محافظت کند. بنابراین مقاومت استیل نسبت به گالوانیزه، بهمراتب بیشتر است. در محیطهایی که رطوبت، مواد شیمیایی یا سایر عوامل خورنده بهطور مداوم وجود دارند، ورق استیل بهترین انتخاب خواهد بود. علاوه بر این گریدهای مختلفی از ورق استیل، مانند بگیر و نگیر وجود دارند که هرکدام خواص فیزیکی و شیمیایی متفاوتی ارائه میدهند. ورق گالوانیزه برای محیطهای با رطوبت کمتر یا پروژههایی که محدودیت بودجه دارند، گزینه مناسبتری است. چنانچه پوشش روی ورق گالوانیزه آسیب ببیند، فولاد پایه در معرض خطر قرار گرفته و دچار زنگزدگی میشود.
اگر قصد خرید ورق استیل را دارید، برند ورق استیل یکی از محصولات بسیار با کیفیت در بازار است. برای کسب مشاوره تخصصی و استعلام قیمت ورق استیل، میتوانید با کارشناسان ما در تماس باشید.
[…] فرق ورق گالوانیزه با استیل […]