فرق ورق استیل بگیر و نگیر
«بگیر» و «نگیر» اصطلاح بازار است، نه نام گرید. استیلی که آهنربا جذبش می‌کند «بگیر» و استیلی که جذب نمی‌کند «نگیر» نامیده می‌شود. این تقسیم‌بندی برای شروع کار مفید است، ولی اگر تنها معیار خرید باشد، می‌تواند گمراه‌کننده هم باشد. در این مقاله توضیح داده‌ایم تفاوت واقعی این دو چیست، تست آهنربا کجا جواب می‌دهد و کجا نه، و برای هر شرایط کدام را باید انتخاب کرد.
ورق استیل بگیر چیست؟
ورق بگیر از گریدهایی است که ساختار فریتی یا مارتنزیتی دارند؛ پرمصرف‌ترین آن‌ها در بازار ورق، ورق استیل ۴۳۰ است. این گریدها کروم دارند ولی نیکل ندارند یا نیکلشان بسیار کم است. همین نبود نیکل آن‌ها را ارزان‌تر می‌کند و در عوض مقاومت به خوردگی‌شان را پایین‌تر از گریدهای سری ۳۰۰ نگه می‌دارد.
۴۳۰ در محیط خشک و داخلی عملکرد خوبی دارد: بدنه لوازم خانگی، هود، روکش داخلی و قطعاتی که مرتب خیس نمی‌شوند. گریدهای مارتنزیتی مثل ۴۱۰ و ۴۲۰ قابلیت سخت‌کاری حرارتی دارند و بیشتر در ابزار، تیغه و قطعات سایشی به کار می‌روند، نه در ورق‌کاری ساختمانی.
ورق استیل نگیر چیست؟
ورق نگیر از گریدهای آستنیتی است؛ مهم‌ترین آن‌ها ورق استیل ۳۰۴ و ورق ۳۱۶ هستند. نیکل در این گریدها ساختار آستنیتی را پایدار می‌کند و همین ساختار است که آهنربا را جذب نمی‌کند. ۳۰۴ حدود ۱۸٪ کروم و ۸٪ نیکل دارد و ۳۱۶ علاوه بر آن ۲ تا ۳ درصد مولیبدن دارد که مقاومتش را در برابر کلرید و آب‌نمک بالا می‌برد.
ورق نگیر در محیط مرطوب، تجهیزات غذایی، آشپزخانه صنعتی، نما و هر جایی که شست‌وشو یا رطوبت دائمی وجود دارد، انتخاب معمول است.
تفاوت ورق استیل بگیر و نگیر
| ویژگی | بگیر (مثل ۴۳۰) | نگیر (مثل ۳۰۴ و ۳۱۶) |
|---|---|---|
| ساختار | فریتی یا مارتنزیتی | آستنیتی |
| نیکل | ندارد یا بسیار کم | دارد (۳۰۴ حدود ۸٪) |
| مقاومت به خوردگی | مناسب محیط خشک و داخلی | بالاتر؛ ۳۱۶ در محیط کلریدی بهتر از ۳۰۴ |
| جوشکاری و فرم‌دهی | محدودتر؛ جوش ۴۳۰ دقت بیشتری می‌خواهد | جوش‌پذیری و شکل‌پذیری خوب |
| رفتار در سرمای شدید | در دمای خیلی پایین ترد می‌شود | چقرمگی خود را حفظ می‌کند |
| قیمت | ارزان‌تر | گران‌تر |
ظاهر هر دو می‌تواند براق، خشدار یا مات باشد؛ نوع سطح به فرایند تولید و پرداخت بستگی دارد، نه به بگیر یا نگیر بودن.
استیل بگیر خوبه یا نگیر؟
هیچ‌کدام به‌طور مطلق بهتر نیست؛ سؤال درست این است که ورق در چه شرایطی کار می‌کند.
- محیط خشک و سرپوشیده، بدون تماس دائم با آب: ۴۳۰ معمولاً کافی است و هزینه را پایین می‌آورد.
- رطوبت، شست‌وشوی مداوم، تماس با غذا: ۳۰۴.
- آب‌نمک، هوای ساحلی، مواد شیمیایی کلردار: ۳۱۶. در بعضی محیط‌های بسیار خورنده حتی ۳۱۶ هم کافی نیست و آلیاژهای دیگری لازم است.
- نمای بیرونی ساختمان: در شهرهای خشک ۳۰۴ رایج است؛ در شهرهای ساحلی و نزدیک دریا ۳۱۶ مطمئن‌تر است.
انتخاب ۴۳۰ برای جایی که رطوبت دارد، صرفه‌جویی ظاهری است؛ هزینه تعویض یا لک‌گیری بعداً بیشتر می‌شود. انتخاب ۳۱۶ برای کار کاملاً خشک داخلی هم معمولاً هزینه اضافی است.
آیا استیل بگیر زنگ می‌زند؟
استیل بگیر هم ضدزنگ است، چون کروم کافی برای ساختن لایه محافظ دارد. اما این لایه در ۴۳۰ در برابر رطوبت دائمی، نمک و آلودگی ضعیف‌تر از ۳۰۴ عمل می‌کند. در عمل، ورق ۴۳۰ در فضای داخلی سال‌ها بدون مشکل می‌ماند، ولی در محیط خیس یا نزدیک دریا زودتر لک و خوردگی سطحی نشان می‌دهد. لکه‌های قهوه‌ای روی هر دو نوع ورق گاهی هم از خود ورق نیست و از ذرات آهنی می‌آید که هنگام برش یا سنگ‌زنی با ابزار مشترک روی سطح نشسته‌اند.
نحوه تشخیص ورق استیل بگیر و نگیر
آهنربا ساده‌ترین آزمون است و برای جداکردن ۴۳۰ از ۳۰۴ معمولاً جواب می‌دهد. اما دو محدودیت مهم دارد:
- نگیر بودن به معنی ۳۰۴ بودن نیست. گریدهای سری ۲۰۰ مثل ۲۰۱ هم نگیر یا کم‌جذب هستند، ولی نیکل کمتری دارند و مقاومت به خوردگی‌شان پایین‌تر است. تست آهنربا این دو را از هم جدا نمی‌کند.
- کمی جذب، به معنی تقلبی بودن نیست. ورق ۳۰۴ بعد از کار سرد، مثل خم‌کاری یا کشش عمیق، ممکن است در محل خم کمی جذب آهنربا شود. لبه برش‌خورده یا ناحیه خم را معیار قرار ندهید.
برای اطمینان از گرید، باید گواهی آنالیز (MTC) و شماره ذوب درج‌شده روی ورق را تطبیق داد یا آنالیز دستگاهی گرفت. روش‌های قابل‌اعتمادتر را در مقاله تشخیص ورق استیل اصل توضیح داده‌ایم و مقایسه دقیق دو گرید نگیر اصلی هم در مقاله تفاوت ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ آمده است.
قیمت ورق استیل بگیر و نگیر
ورق نگیر به‌خاطر نیکل، و در ۳۱۶ به‌خاطر مولیبدن، گران‌تر از ورق بگیر است. اما اختلاف قیمت یک عدد ثابت نیست و به ضخامت، ابعاد، نوع سطح، کارخانه سازنده و نوسان بازار بستگی دارد. قیمت به‌روز گریدهای مختلف در صفحه قیمت ورق استیل آمده است.
اگر بین بگیر و نگیر مردد هستید، محیط کار ورق، ضخامت، ابعاد و مقدار را به کارشناسان ورق استیل بگویید تا گرید مناسب و قیمت روز را اعلام کنند. برای استعلام با ما تماس بگیرید.
نظرات 0